? Destek / AoE Hasar
Şaman
Şaman, Metin2'nin tek tam destek karakteridir. İki farklı dalda oynanır: Ejderha Gücü Şaman (Ejderha Kükremesi + Ejderha Yardımı ile hasar ve group buff kombine) ve İyileştirme Şamanı (Şimşek Atma + Şifa ile hem hasar hem grup desteği). Ejderha dal solo ve grup farmda güçlüyken, İyileştirme dal grup WS ve boss kesiminde paha biçilmezdir. 240 büyü hızına ulaşmak kritik bir hedeftir.
📊 Temel İstatistikler
Zekâ (INT)
★★★★★
Vücut (VIT)
★★★
Güç (STR)
★
Çeviklik (DEX)
★★
SP Kapasitesi
★★★★★
📈 Stat Dağılımı (SP Rehberi)
Ejderha / Şifa Şaman
▸Stat önceliği: Zeka (INT) → Canlılık (VIT) → Çeviklik (DEX)
▸Zeka ile büyü/şifa gücü, Canlılık ile hayatta kalma. Şaman düşük HP'lidir, Canlılık ihmal edilmemeli.
📖 Karakter Hikayesi
Rüzgar ona kulak verir. Ejderha onun sesini tanır. Şaman, doğanın konuştuğu dildir.
Şaman, Metin2 evreninin en kadim bilgelik geleneklerine sahip sınıfıdır. Dağların zirvesinde, ormanların derinliğinde ve nehirlerin kaynağında doğayla bütünleşen bu büyücüler, hem iyileştirmenin hem de yıkımın ustasıdır.
Ejderha Gücü yolunu seçen Şaman, elementlerin enerjisini silah olarak kullanır; uzaktan fırlattığı büyüler düşman saflarını dağıtır, alevler ve yıldırımlar birbirine karışır. İyileştirme yolunu seçen Şaman ise savaş meydanının arka saflarında durur — takımının yaralarını sarar, gücünü yeniler, çöküşü geri çevirir.
Bir takımda Şaman varsa o takım ölmez — sadece geçici olarak yere düşer ve tekrar kalkar.
Metin taşlarının bozduğu doğal dengeyi yeniden kurmak için Şamanlar, diyarın en tehlikeli köşelerine kadar gitmiştir. Onlar için savaş, güç gösterisi değildir — dengeyi koruma görevidir. Bu yüzden bir Şaman, kendisi zayıf görünse bile yanındakiler güçlüdür.
Şaman oynamak, bencilliği bir kenara bırakmayı gerektirir. En yüksek hasar sıralamasında olmayacaksınız — ama savaşın kaderini değiştiren her kritik iyileştirme, her zamanında kullanılan buff, sessiz bir zaferdir. Ve en güzel zaferler her zaman sessiz olanlarıdır.
🔀 Build Varyantları
Ejderha Şaman
Takım buffları sağlar; grup PvP'sinin temel karakteridir.
Şifa Şaman
İyileştirme odaklıdır; uzun savaşlarda takımını ayakta tutar.
👥 Karakter Profili
🎯 Sınıf Rolü
Destek
Takım Buff/Şifa
Büyü Hasarı
💪 Güçlü Yönler
Takım desteği
Güçlü bufflar
Büyü hasarı
Grup savaşları
⚠️ Zayıf Yönler
Düşük savunma
Düşük HP
Solo farmda zorlanır
🔮 Beceri Rehberi & Maxlama Sırası
Ejderha Gücü Şaman
Ejderha Yardımı
Önce Max
Karakterin ve takım arkadaşlarının Kritik Vuruş şansını büyük oranda artırır.
Kutsama
Önce Max
Alınan fiziksel hasarı yüzde olarak azaltır; grup arkadaşlarına da verilebilir.
Ejderha Atışı
Orta Öncelik
Öne doğru düz bir hat üzerinde ejderha ateşi fırlatır.
Ejderha Kükremesi
Orta Öncelik
Geniş bir alanda ejderha alevi patlatır; yakma (ateş) şansı vardır.
Uçan Tılsım
Orta Öncelik
Uzaktaki hedefe doğrudan isabet eden büyülü bir tılsım fırlatır.
Yansıtma
Düşük Öncelik
Alınan hasarı rakibe geri yansıtır.
İyileştirme Şamanı
İyileştirme
Önce Max
Canı anında doldurur ve yavaşlama, zehir gibi olumsuz etkileri siler.
Hız
Önce Max
Hareket hızını ve Büyü Hızını (beceri dolma süresini) ciddi şekilde artırır.
Şimşek Çağırma
Orta Öncelik
Gökten şimşek indirerek alan hasarı verir; yüksek sersemletme şansı.
Şimşek Atışı
Orta Öncelik
Uzaktaki rakibe hızlıca şimşek fırlatır; çok hızlı dolar.
Şimşek Pençesi
Orta Öncelik
Zincirleme şimşek; yakındaki diğer düşmanlara da sıçrar.
Yüksek Saldırı
Düşük Öncelik
Karakterin veya takım arkadaşının saldırı değerini (düz vuruş hasarını) artırır.
📈 Seviyeye Göre Ekipman Rehberi
Lv 1 – 30
Başlangıç
▾
⚔ Silah
Çan / Yelpaze (Başlangıç)
Başlangıç bölgesi dropu veya NPC. +3/+4 yeterli, yatırım yapma.
? Zırh
Deri Zırh
Temel fiziksel savunma. Başlangıç standart zırhı.
⛑ Kask
Geleneksel Miğfer
Düşük defans başlangıç kaskı. +6 geç.
? Ayakkabı
Deri Bot
Hareket hızı için yeterli.
? Kolye
Tahta / Bakır Kolye
Direnç verir; ucuz başlangıç kolyesi.
⌚ Bilezik
Bakır / Gümüş Bilezik
Küçük saldırı hızı bonusu.
💡 Bu aşamada ekipmandan çok seviye atlamak önemli. Görevleri atlama, yang biriktir.
Lv 30 – 55
Gelişme
▾
⚔ Silah
Tam Ay Çan / Yelpaze
Orta seviye standart silah. Ork Vadisi farmı için +6/+7 yeterli.
? Zırh
Deri / Zırh (orta)
Max HP efsunlu orta seviye zırh.
⛑ Kask
Demir Kask (Lv21) → Hayalet Maske (Lv41)
Farm için ideal, kolay geliştirilir.
? Ayakkabı
Demir Bot
Hareket hızı + temel savunma.
? Kolye
İnci Kolye (Zeka)
Build’ine stat veren ilk kolye.
⌚ Bilezik
Beyaz Altın Bilezik
HP odaklı orta seviye bilezik, uzun süre meta.
💡 Ork Vadisi’nde hızlı kasıl. İlk PvP bileziği/kolyesi için yang biriktir.
Lv 55 – 75
Orta Oyun
▾
⚔ Silah
Ejderha Çan / Yelpaze
Yüksek seviye geçiş silahı. +9’a getir.
? Zırh
Ejderha Zırhı
Mid-game en iyi zırh. Max HP efsunu şart.
⛑ Kask
Hayalet Maske → Usta Şaman Kaskı geçişi
PvP’ye geçişte değerli kask.
? Ayakkabı
Ejderha Botu
Hareket hızı + HP efsunları.
? Kolye
Cennetin Gözü Kolye
Delici/kritik bonusu; boss ve metinlerden düşer.
⌚ Bilezik
Cennetin Gözü Bilezik
PvP geçiş bileziği (kritik bonusu).
💡 Yongbi Çölü + Örümcek Zindanı’nda won kas. Itemlerini +9’a getirmeye başla.
Lv 75 – 90
Geç Oyun
▾
⚔ Silah
Ejderha Çan / Yelpaze +9
Endgame silaha kadar köprü. WS efsunlarını dene.
? Zırh
Ejderha Zırhı +9
Max HP + direnç efsunlarıyla güçlendir.
⛑ Kask
Usta Şaman Kaskı (Lv80)
Sınıfa özel kask bonusu. PvP için altın seviye.
? Ayakkabı
Ejderha Botu +9
Hareket hızı + Max HP.
? Kolye
Zümrüt Kolye (Zeka)
Sınıfa özel PvP kolyesi; stat + sınıf avantajı.
⌚ Bilezik
Safir Bileklik
Sınıfa özel PvP bileziği (85-100).
💡 Kızıl Orman’da grup farm + boss kesmeye başla. Sınıf PvP takılarını farmla/ticaretle al.
Lv 90 – 110
Endgame Hazırlık
▾
⚔ Silah
Ruh Çan / Yelpaze (hedef)
Endgame silaha geçiş. Boss rotasından farmla.
? Zırh
Ruh Zırhı (hedef)
En yüksek savunmalı zırh. Boss droplarından.
⛑ Kask
Kara Ejderha Kaskı (Lv96) → Ejderha Çeliği (Lv100)
+15’e kadar geliştirilebilir, çok güçlü.
? Ayakkabı
Ruh Botu
Hareket hızı + HP + savunma dengesi.
? Kolye
Zümrüt Kolye (Zeka)
Sınıf PvP kolyesi; +efsun ile zirve.
⌚ Bilezik
Safir Bileklik
Sınıf PvP bileziği; kritik/delici efsunlarıyla.
💡 Haftalık boss rotasını kur (Azrail, Nemere, Razador). Ruh serisi item topla.
Lv 105+
Max Oyun
▾
⚔ Silah
Ruh Çan / Yelpaze +9
Endgame silah. Yarı İnsana Güç +%20 WS için zorunlu.
? Zırh
Ruh Zırhı +9
Tam efsunlu +9. Yüksek Max HP bu aşamada hedef.
⛑ Kask
Yılan Başlığı (Lv120)
Endgame kask, çok yüksek defans. Balathor materyali ister.
? Ayakkabı
Ruh Botu +9
Hareket hızı + Max HP efsunlu.
? Kolye
Zümrüt Kolye (Zeka) / Jedit Kolye
Sınıf PvP kolyesi veya SungMa Jedit kolyesi.
⌚ Bilezik
Güneş Jediti (INT) / Safir Bileklik
SungMa Jedit bileziği veya sınıf PvP bileziği.
💡 Her slot doğru efsunlu +9 olmalı. Bu aşamada efsun kalitesi her şeyden önemli. (Metin2’de küpe slotu yoktur.)
⚔ En İyi Silahlar
Ruh Çanı / Yelpazesi +9
Zorunlu
Şaman'ın endgame silahı. Ejderha için yüksek büyü hasarı, şifa için büyü hızı. Azrail, Nemere, Razador'dan düşer.
Ejderha Çanı / Yelpazesi +9
Önemli
Ruh serisine geçiş silahı. +9 yap, endgame silaha kadar kullan.
🛡 Endgame Zırh & Ekipman
Ruh Zırhı +9 (Şaman)
Zorunlu
Endgame Şaman zırhı. Max HP + büyü savunması ile destek rolünde ayakta kalır. Azrail (Şeytan Katakombu), Nemere (Nemere Gözlemevi).
Usta Şaman Kaskı +9
Zorunlu
Büyü direnci bonusu; Şaman PvP'sinde kritik.
Ruh Botu +9
Önemli
Hareket hızı efsunuyla Şaman'ın kaçış ve mesafe yönetimini güçlendirir.
💡 Genel Oynanış İpuçları
▸
Savaşa girmeden önce Kalkan Büyüsü + Bereket Büyüsü bufflarını gruba uygula.
▸
Ejderha Kuyruğu büyüsünü mob grubunun ortasına at — maksimum AoE verimi.
▸
İyileştirme Şaman olarak her zaman grubun arkasında dur, önde olan ölür.
▸
SP tükenmesi = iyileştirme durur = takım çöker. SP Dolumu efsunu zorunlu.
▸
Ejderha Kontrolü becerisini güçlü canavar/boss üzerinde kullan, zaman kazandırır.
▸
Kutsal Ateş hem düşmana hasar hem müttefike iyileştirme verir — akıllıca konumlan.
▸
Dirilme becerisini kullanmadan önce etraf güvenli olmalı — dirilttiğin kişi tekrar ölmesin.
▸
Doğa Kalkanı becerisini büyü hasarı gelen savaşlarda mutlaka aktif et.
▸
PvP'de Ejderha Gücü Şaman olarak sürekli hareket et — sabit duran kolay hedeftir.
▸
Grup oyununda tank'ın HP'sini önce takip et, o düşerse herkes düşer.
🌿 Bu efsunlar PvE Farm için optimize edilmiştir. 5. slotsile Canavarlara Karşı Güçlü %20 önceliklidir.
Silah
Önerilen
1
Yarı İnsanlara Karşı Güçlü
2
Kritik Vuruş
3
Delici Vuruş
4
Güç
5
Çeviklik
6
Ortalama Zarar
7
Beceri Hasarı
8
Ölümsüzlere Karşı Güçlü
9
Şeytanlara Karşı Güçlü
10
Canavarlara Karşı Güçlü
Zırh
Önerilen
1
Max HP
2
Büyü Savunması
3
Şimşeğe Karşı Güç
4
Ateşe Karşı Güç
5
Saldırı Değeri
Kask
Önerilen
1
Yarı İnsanlara Karşı Güçlü
2
Büyü Savunması
3
Ateşe Karşı Savunma
4
Şimşeğe Karşı Savunma
5
Zehirleme
Ayakkabı
Önerilen
1
Max HP
2
Kritik Vuruş
3
Saldırı Hızı
4
Hareket Hızı
5
İki Kat Yang Düşürme
Kolye
Önerilen
1
Max HP
2
Kritik Vuruş
3
Delici Vuruş
4
Saldırı Hızı
5
İki Kat Yang Düşürme
Bilezik
Önerilen
1
Yarı İnsanlara Karşı Güçlü
2
Max HP
3
Ölümsüzlere Karşı Güçlü
4
Şeytanlara Karşı Güçlü
5
Delici Vuruş
6
İki Kat Eşya Düşürme
Küpe
Önerilen
1
Yarı İnsanlara Karşı Güçlü
2
Zehre Karşı Koyma
3
Ölümsüzlere Karşı Güçlü
4
Şeytanlara Karşı Güçlü
5
İki Kat Eşya Düşürme
🔥 Farm\'da Olmazsa Olmaz
Ortalama Zarar +25%
Canavarlara Karşı Güçlü +20%
Kritik +10
Delici +10
HP +800 (Zırh)
⚔ Bu efsunlar WS / PvP için optimize edilmiştir. Silahta 5. slot Yarı İnsanlara Karşı Güçlü +20% şarttır.
Silah
Önerilen
1
Yarı İnsanlara Karşı Güçlü
2
Kritik Vuruş
3
Delici Vuruş
4
Güç
5
Çeviklik
6
Zeka
7
Ortalama Zarar
8
Beceri Hasarı
Zırh
Önerilen
1
Max HP
2
Kılıç Savunması
3
Çift El Savunması
4
Bıçak Savunması
5
Çan Savunması
6
Yelpaze Savunması
7
Saldırı Değeri
Rakibin silah türüne göre savunma efsunu seçilir.
Kask
Önerilen
1
Yarı İnsanlara Karşı Güçlü
2
Büyü Savunması
3
Şimşeğe Karşı Güç
4
Rüzgara Karşı Güç
5
Zehirleme
6
Oka Karşı Savunma
Ayakkabı
Önerilen
1
Kılıç Savunması
2
Çift El Savunması
3
Bıçak Savunması
4
Oka Karşı Savunma
5
Çan Savunması
6
Yelpaze Savunması
7
Kritik Vuruş
8
Delici Vuruş
Kolye
Önerilen
1
Kılıç Savunması
2
Çift El Savunması
3
Bıçak Savunması
4
Oka Karşı Savunma
5
Çan Savunması
6
Yelpaze Savunması
7
Kritik Vuruş
Bilezik
Önerilen
1
Yarı İnsanlara Karşı Güçlü
2
Max HP
3
Büyü Savunması
4
Rüzgara Karşı Güç
5
Delici Vuruş
6
Şimşeğe Karşı Güç
7
Ateşe Karşı Güç
Küpe
Önerilen
1
Kılıç Savunması
2
Çift El Savunması
3
Bıçak Savunması
4
Oka Karşı Savunma
5
Çan Savunması
6
Yelpaze Savunması
7
Yarı İnsanlara Karşı Güçlü
⚔ WS\'de Olmazsa Olmaz
Yarı İnsanlara Karşı Güçlü +20%
Ortalama Zarar +25%
Kritik +10
HP +800 (Zırh)
Blok +15% (Kalkan)
⚔ Farm Yapısı
Oyun Tarzı
Hızlı metin kesimiHarita farmıZindan temizlemeYang ve won kasma
Öncelikli Efsunlar
1Canavarlara Karşı Güçlü
2Ortalama Zarar
3Kritik Vuruş
4Delici Vuruş
5Max HP
Avantajları
✅ Hızlı farm
✅ Yüksek hasar
✅ Düşük maliyet
Dezavantajları
❌ PvP performansı düşüktür
❌ Savunma odaklı değildir
? Boss Yapısı
Oyun Tarzı
Boss kesimiSandık farmıGrup içerikleriEndgame zindanları
Öncelikli Efsunlar
1Patronlara Karşı Güçlü
2Ortalama Zarar
3Kritik Vuruş
4Delici Vuruş
5Max HP
Avantajları
✅ Bosslara yüksek hasar
✅ Daha hızlı boss kesimi
✅ Grup içeriklerinde etkilidir
Dezavantajları
❌ Genel farm performansı düşebilir
❌ PvP için uygun değildir
💰 Farm Haritaları & Boss Dropları
★★★★
Ork Vadisi (Lv 30-50)
Ejderha Şaman AoE büyüleriyle hızlı farm yapar. Ork droplarından yang + beceri kitabı.
★★★★
Yongbi Çölü (Lv 50-70)
Won kasma başlangıcı. Çöl canavarlarından bilezik/kolye ve malzeme.
★★★
Örümcek Zindanı (Lv 61-80)
BK ve zehir materyali. Ateş Direnci gerekli. Şaman uzaktan büyüyle verimli.
★★★★
Kızıl Orman & İleri Haritalar (Lv 75-95)
End-game başlangıcı. Şifa Şaman grup farmında çok değerli; Safir bileklik/kolye buradan gelir.
★★★★★
Endgame Boss Rotası (Lv 105+)
Azrail (Şeytan Katakombu), Nemere (Nemere Gözlemevi), Razador (Kırmızı Ejderha Kalesi). Şifa Şaman boss partilerinde vazgeçilmez.
📋 Tüm Level Aralığı Farm Haritaları
| Level | Harita / Bölge | Değerli Drop |
|---|---|---|
| 1–30 | Başlangıç Bölgesi | Yang, temel ekipman |
| 25–50 | Ork Vadisi | Beceri kitabı, Ork Dişi, Yang |
| 50–70 | Yongbi Çölü / Hwang Tapınağı | Ruh Taşı, Kırmızı İnci, BK |
| 61–75 | Örümcek Zindanı 3 | BK, Zehir materyali (Ateş direnci şart) |
| 70–90 | Ejderha Mağarası | +6/+7 item, Cevher, BK |
| 75–95 | Sürgün Mağarası | Efsun nesnesi, Ruh Kristali (Şimşek direnci şart) |
| 90–110 | Razador Zindanı ⭐ | Patron sandığı, Kırmızı Fasulye |
| 95–110 | Büyülü Orman | Simya malzemesi, üst item |
| 110+ | Zaman Yarığı Büyülü Orman ⭐⭐ | Pet kitabı, Antika Simya, Efsanevi |
| 120+ | Meley / Hidra Bölgesi ⭐⭐ | Oyunun en üst drop kategorisi |
? PvP Yapısı
Oyun Tarzı
Düello (1v1)Lonca savaşlarıKrallık savaşlarıEtkinlik PvP'leri
Öncelikli Efsunlar
1Yarı İnsanlara Karşı Güçlü
2Kritik Vuruş
3Delici Vuruş
4Bloklama
5Büyü Dayanıklılığı
Avantajları
✅ Maksimum oyuncu hasarı
✅ Daha yüksek WS performansı
✅ Grup savaşlarında etkili
Dezavantajları
❌ Farm performansı düşer
❌ Daha maliyetlidir
? Tank Yapısı
Oyun Tarzı
Ön safta savaşmaGrup korumaUzun süre hayatta kalma
Öncelikli Efsunlar
1Max HP
2Bloklama
3Savunmalar
4Becerilere Karşı Dayanıklılık
5Büyü Dayanıklılığı
Avantajları
✅ Çok yüksek dayanıklılık
✅ Grup savaşlarında etkili
✅ Uzun düellolarda avantajlı
Dezavantajları
❌ Hasar düşüktür
❌ Farm hızı azalabilir
🎯 PvP Combo Sırası
1
— EJDERHA GÜCÜ COMBO —
2
1. Doğa Kalkanı (koruma aktif)
3
2. Ejderha Kontrolü (düşmanı felç et)
4
3. Ejderha Ateşi (hasar başlat)
5
4. Ejderha Gücü (ana hasar)
6
5. Ejderha Kuyruğu (AoE ile bitir)
7
6. Ejderha Soluğu (DoT ekle)
8
— İYİLEŞTİRME COMBO (Grup) —
9
1. Kalkan Büyüsü (tüm gruba buff)
10
2. Bereket Büyüsü (SP/HP regen)
11
3. Canlanma (en düşük HP'li kişiye)
12
4. İyileştirme (sürekli döngü)
💡 PvP İpuçları
●
Buffsız savaşa girme.
●
Pot yönetimine dikkat et.
●
Rakibin savunma/silah türünü öğren, efsuna göre ekipman değiştir.
●
PvP ve Farm ekipmanını karıştırma.
⚡ Güçlü / Zayıf Olduğun Karakterler
Düşük savunmalı Ninja
GüçlüDüşük savunmalı Ninja karşısında avantajlısın.
Şaman
NötrŞaman ile dengeli eşleşme.
Savaşçı
ZayıfSavaşçı karşısında zorlanırsın.
Lycan
ZayıfLycan karşısında zorlanırsın.
Şifa Şaman bu boss partilerinde vazgeçilmezdir; takımı ayakta tutarak farmı hızlandırır. Tam drop listesi ilgili Boss Rehberi sayfasındadır.
Önerilen Bosslar
Neden Kesilmeli?
◆Won Kazancı — yüksek miktarda yang ve won düşürürler.
◆Ekipman Parçaları — Ruh serisi silah, zırh ve kalkan kaynağı.
◆Simya Malzemeleri — simya taşı ve geliştirme malzemeleri.
◆Sandık Ödülleri — boss sandıklarından rastgele değerli itemler.
❌ Şaman Rehberi — Yapılmaması Gereken Hatalar
Metin2'de Şaman karakterini doğru oynamak uzun vadede büyük fark yaratır. Aşağıdaki hatalar Türkiye Metin2 sunucularında en sık yapılan ve karakteri zayıf düşüren hatalar olarak derlenmiştir.
Destek Becerilerini Geri Plana Atmak
YÜKSEK RİSK
Destek becerilerinin seviyesini geri plana atmak.
Yetersiz Mana/HP ile Savaş
KRİTİK HATA
Yeterli mana ve HP oluşturmadan savaşmak.
Şifacı'da Hasar Dizilimi
DİKKAT
Şifacı Şaman oynarken hasar odaklı dizilim yapmak.
Ejderha Gücü'nde Beceri Hasarı İhmali
DİKKAT
Ejderha Gücü Şaman'da beceri hasarını ihmal etmek.
Ön Saflara Girmek
KRİTİK HATA
Takım savaşlarında destek rolünü unutup ön saflara girmek.
Bekleme Sürelerini Hesaba Katmamak
DİKKAT
Beceri bekleme sürelerini hesaba katmamak.
Ekipman Geliştirmeyi Ertelemek
YÜKSEK RİSK
Destek karakter olduğu için ekipman geliştirmeyi ertelemek.
Genel — Tek Eşyaya Tüm Won
YÜKSEK RİSK
Wonun tamamını tek bir eşyaya yatırmak.
Genel — Yapıya Uygun Olmayan Efsun
YÜKSEK RİSK
Efsunları karakter yapısına uygun seçmemek.
Genel — Farm'sız Sürekli PvP
DİKKAT
Farm yapmadan sürekli PvP odaklı ilerlemek.
Genel — Rehbersiz Ekipman Dizmek
DİKKAT
Karakter rehberlerini incelemeden ekipman dizmek.
Genel — Yanlış Beceri Sırası
DİKKAT
Beceri geliştirme sırasını yanlış belirlemek.
Genel — Harita/Canavar Bonusu İhmali
DİKKAT
Harita ve canavar bonuslarını göz ardı etmek.
Genel — Plansız Harcama
YÜKSEK RİSK
Uzun vadeli gelişim planı yapmadan harcama yapmak.
✅ Bu hataları yapmayan bir Şaman, aynı ekipman seviyesindeki diğer oyunculardan belirgin şekilde daha güçlü olacaktır. Rehberi takip et, hatalardan kaçın.